De structurele onderhoudsopgave van onze infrastructuur: grip met assetdata én vakkennis
Door: STARC op 24 februari 2026
De vernieuwingsopgave is niet meer te negeren: bruggen, tunnels en sluizen uit de jaren ’50 en ’60 bereiken massaal het einde van hun levensduur. Rijkswaterstaat heeft daarom een meerjarenoverzicht voor 2026-2030 gepubliceerd. Dit overzicht is tot stand gekomen door assetdata landelijk te bundelen en de programmering sterker te baseren op assetmanagement. Zo ontstaat een meerjarige doorkijk die helpt bij prioriteren, plannen en standaardiseren.
Dat is precies waar datagedreven werken zijn kracht toont: in een sector waar capaciteit schaars is en ad hoc bijsturen leidt tot hogere kosten en meer hinder, biedt data de benodigde voorspelbaarheid om de vernieuwingsopgave wél te realiseren. Maar data alleen is niet genoeg. De échte winst zit in de combinatie: data die richting geeft, vakkennis die betekenis geeft. Samen maken ze het verschil tussen informatie verzamelen en grip krijgen op je assets.
Waarom bouwjaar alleen niet werkt
Nederland heeft ruim 100 sluizen en stuwen, waarvan een groot deel tussen de 60 en 100 jaar oud is. Wanneer moeten ze worden gerenoveerd? Voorheen zou je misschien naar het bouwjaar kijken en daar je beslissing op baseren. Maar dat werkt hier niet. Herdis Heinemann (Technical Lead bij TNO) legt in een artikel uit waarom: beton is niet zomaar beton. Een eeuw aan sluizen betekent ook een eeuw aan materiaalontwikkeling, regionale bouwverschillen en wisselende grondstofkwaliteit. Een sluis uit de jaren 1920 in Limburg kan heel anders zijn dan een sluis uit dezelfde periode in Noord-Holland, omdat in Limburg grind uit de Maas werd gebruikt en in Noord-Holland duinzand.
Door assetdata, inspectierapporten en historische archieven te combineren, kunnen TNO en Rijkswaterstaat patronen herkennen en knelpunten identificeren. Data maakt zichtbaar wat anders verborgen blijft. Het doel: rode vlaggen zetten op de Nederlandse kaart, waar extra aandacht nodig is. Niet gissen, maar weten.
Keuren wat je niet kunt zien
De makkelijkste manier om te zien in welke staat een sluis zich bevindt is natuurlijk die sluis zelf bekijken. Maar dit klinkt makkelijker dan het is. Bij een sluis zie je alleen het stukje dat boven water uitsteekt. Bij sommige sluizen kun je misschien het waterniveau verlagen, maar de achterkant van een sluiswand, daar kom je nooit meer bij.
Daarom is TNO gestart met een project waarbij sluizen tijdens hun sloop geïnspecteerd worden. De oudste sluizen van Nederland die niet meer mee kunnen, bieden zo een schat aan informatie over betonveroudering en de ‘blinde vlekken’ die we normaliter niet kunnen inspecteren (TNO). Door deze data vast te leggen en te analyseren, ontstaat inzicht dat er voorheen simpelweg niet was.
Data geeft richting, vakkennis geeft betekenis
Maar je hebt alleen wat aan die data als je weet waar je op moet letten. Digitale tools en dashboards leveren nieuwe data die grip geeft op projecten, assets en processen. Maar de échte waarde ontstaat pas wanneer professionals die data kunnen interpreteren binnen de context van hun vakgebied. Vakkennis maakt het verschil tussen data verzamelen en data gebruiken voor betere beslissingen.
Zo maak je data écht waardevol
Bij STARC combineren we datagedreven inzichten met vakkennis. Veel van onze mensen hebben zelf in de dagelijkse bouwoperatie gewerkt. Die ervaring zorgt ervoor dat we niet alleen technisch sterke oplossingen bouwen, maar ook begrijpen hoe ze in de praktijk moeten werken. We stellen vragen die ertoe doen:
- Welke data hebben teamleden echt nodig?
- Hoe past de tool in hun dagelijkse werk?
- Welke drempels ervaren ze?
- Wat betekenen de meetresultaten in de context van de constructie?
Alleen als je weet hoe assets presteren, welke risico’s acceptabel zijn en welke werkzaamheden je slim en efficiënt kunt combineren, kan data richting geven. En alleen met vakkennis kun je die richting omzetten in concrete actie. Benieuwd wat onze consultants voor je kunnen betekenen?