Valt je calculatiesoftware onder de EU AI Act?

Door: Christiaan van Kouwen op 2 juni 2026

De meeste calculatiesoftware in de bouwsector valt niet onder de EU AI Act. Traditionele calculatieprogramma’s die werken met vaste formules en parameters worden niet beschouwd als kunstmatige intelligentie. Alleen software met machine learning, automatische besluitvorming of zelflerend gedrag kan onder de nieuwe AI-wetgeving vallen. Het is belangrijk om te controleren of jouw software AI-functionaliteit bevat.

Wat is de EU AI Act en waarom is dit relevant voor de bouwsector?

De EU AI Act is de eerste uitgebreide AI-wetgeving ter wereld, die vanaf 2025 geleidelijk wordt ingevoerd. Deze wetgeving reguleert het gebruik van kunstmatige intelligentie binnen de Europese Unie door AI-systemen in te delen in risicocategorieën: verboden, hoog risico, beperkt risico en minimaal risico.

Voor de bouwsector is deze wetgeving relevant omdat steeds meer bedrijven software gebruiken met AI-elementen. Denk aan planningsoftware die automatisch schema’s optimaliseert, BIM-programma’s met slimme voorspellingen of calculatieprogramma’s die prijzen aanpassen op basis van marktdata. Ook al lijkt jouw software ‘gewoon’ te functioneren, het kan AI-componenten bevatten die onder de wetgeving vallen.

De EU AI Act heeft directe gevolgen voor bouwbedrijven die AI-systemen gebruiken in hun processen. Bedrijven moeten transparant zijn over het gebruik van AI, risico’s beoordelen en mogelijk compliance-maatregelen nemen. Dit betekent dat je als bouwbedrijf moet weten welke software je gebruikt en of deze AI-functionaliteit bevat.

Onze expertise in digitale transformatie helpt bedrijven navigeren door deze nieuwe regelgeving.

Welke software in de bouw wordt beschouwd als AI onder de nieuwe wetgeving?

Software wordt als AI beschouwd wanneer deze zelfstandig leert, voorspellingen doet of beslissingen neemt zonder directe menselijke instructies. Het gaat niet om alle digitale tools, maar specifiek om systemen die patronen herkennen, zich aanpassen aan nieuwe data of automatisch conclusies trekken.

Voorbeelden van bouwsoftware die mogelijk onder de AI Act valt:

Slimme planningstools die automatisch roosters optimaliseren op basis van weersvoorspellingen en projecthistorie
BIM-software met predictieve functionaliteit voor kostenramingen of ontwerpoptimalisatie
Calculatieprogramma’s die prijzen automatisch aanpassen op basis van marktanalyse
Risicobeheersystemen die veiligheidsproblemen voorspellen door data-analyse
Onderhoudssoftware met voorspellende algoritmen voor apparatuur

Software die niet onder de AI Act valt:

Traditionele calculatieprogramma’s met vaste formules
Standaard projectbeheersoftware zonder leeralgoritmen
Basis BIM-tools zonder predictieve functionaliteit
Eenvoudige databases en rapportagetools

Het verschil zit in de mate van zelfstandigheid en het leergedrag van de software.

Hoe kun je controleren of jouw calculatiesoftware AI-functionaliteit bevat?

Begin met het controleren van je softwarelicentie en productdocumentatie op termen als “machine learning”, “automatische optimalisatie” of “intelligente voorspellingen”. Neem contact op met je softwareleverancier voor duidelijkheid over AI-functionaliteit. Veel leveranciers publiceren inmiddels informatie over AI Act-compliance.

Praktische controlestappen:

Controlestap	Wat te zoeken	Waar te vinden
Documentatiecheck	AI, ML, automatische aanpassingen	Gebruikershandleiding, licentievoorwaarden
Contact met leverancier	AI Act-complianceverklaring	Support, accountmanager, website
Functionaliteitstest	Zelfstandige aanpassingen, voorspellingen	Software-interface, instellingen
Updategeschiedenis	“Slimme” nieuwe functies	Release notes, changelogs

Stel deze vragen aan je softwareleverancier:

Gebruikt onze software machine learning-algoritmen?
Past de software automatisch berekeningen aan op basis van nieuwe data?
Valt jullie software onder de EU AI Act?
Welke compliance-maatregelen hebben jullie genomen?
Krijgen wij als gebruiker extra verplichtingen?

Documenteer alle antwoorden voor je eigen compliance-administratie.

Wat zijn de gevolgen als jouw software wel onder de AI Act valt?

Als jouw software onder de AI Act valt, krijg je als gebruiker transparantieverplichtingen en moet je risico’s beoordelen. De leverancier draagt de hoofdverantwoordelijkheid, maar jij als gebruiker moet begrijpen hoe het AI-systeem werkt en welke impact het heeft op je bedrijfsprocessen.

Concrete gevolgen voor jouw bedrijf:

Administratieve verplichtingen:

Documenteren van AI-gebruik in je bedrijfsprocessen
Een risicobeoordeling maken voor AI-toepassingen
Transparantie naar klanten over AI-gebruik
Training van medewerkers die met AI-software werken

Operationele aanpassingen:

Mogelijk aanpassen van werkprocessen voor compliance
Extra kwaliteitscontroles op AI-gegenereerde output
Back-upprocedures voor als AI-systemen falen
Regelmatige evaluatie van AI-prestaties

Tijdlijn en boetes:

De AI Act wordt gefaseerd ingevoerd vanaf februari 2025. Boetes kunnen oplopen tot 7% van de jaaromzet bij ernstige overtredingen. Voor de meeste bouwbedrijven gaat het om lagere risicocategorieën met beperktere verplichtingen.

De AI-implementatieaanpak die wij hanteren, houdt automatisch rekening met compliance-eisen.

Hoe STARC helpt met AI Act-compliance in de bouw

Wij ondersteunen bouwbedrijven bij het navigeren door de AI-wetgeving met praktische software-audits en compliance-trajecten. Onze aanpak combineert juridische kennis met technische expertise, specifiek voor de bouwsector. We helpen je begrijpen welke software onder de wetgeving valt en welke stappen je moet nemen.

Onze concrete ondersteuning:

Software-audit: Inventarisatie van al jouw software op AI-functionaliteit
Risicobeoordeling: Bepalen van compliance-verplichtingen per applicatie
Compliance-roadmap: Stappenplan om te voldoen aan de eisen van de AI Act
Leverancierscommunicatie: Ondersteuning bij gesprekken met softwareleveranciers
Documentatie: Opstellen van vereiste compliance-documentatie
Training: Scholing van je team over AI-wetgeving en praktische gevolgen

Daarnaast helpen we bij het implementeren van nieuwe systemen die vanaf het begin compliant zijn met de AI Act.

Wil je weten of jouw calculatiesoftware onder de EU AI Act valt? Ons team van specialisten helpt je graag met een gratis softwarecheck. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over AI Act-compliance in jouw bedrijf.