Mag je als bedrijf AI gebruiken zonder je klanten te informeren?

Door: Christiaan van Kouwen op 1 april 2026 Verweerde handen schrijven met pen in notitieboek naast smartphone met AI-chatbot op houten bureau met koffievlekken

Verweerde handen schrijven met pen in notitieboek naast smartphone met AI-chatbot op houten bureau met koffievlekken

Nee, je mag als bedrijf niet altijd AI gebruiken zonder je klanten te informeren. De EU AI Act en de Nederlandse privacywetgeving stellen duidelijke eisen aan transparantie over het gebruik van AI, vooral bij hoogrisicotoepassingen en geautomatiseerde besluitvorming. Bedrijven moeten klanten informeren wanneer AI direct invloed heeft op beslissingen of wanneer AI hun persoonsgegevens verwerkt. Het niet naleven van deze regels kan leiden tot boetes tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet.

Wat zegt de wet over AI-gebruik zonder klantinformatie?

De wetgeving rondom AI-transparantie wordt steeds strenger. De EU AI Act, die in 2024 van kracht is geworden, verplicht bedrijven om open te zijn over bepaalde AI-toepassingen. De Nederlandse privacywetgeving onder de AVG stelt ook eisen aan transparantie wanneer AI persoonsgegevens verwerkt.

Je bent verplicht om klanten te informeren wanneer je AI gebruikt voor:

Geautomatiseerde besluitvorming die juridische gevolgen heeft
Verwerking van persoonsgegevens door AI-systemen
Hoogrisicotoepassingen, zoals kredietbeoordelingen of wervingsprocessen
AI-systemen die emoties herkennen of biometrische identificatie gebruiken

Voor veel andere AI-toepassingen, zoals chatbots voor klantenservice of aanbevelingssystemen, geldt geen expliciete informatieplicht. Transparantie blijft echter belangrijk voor vertrouwen en compliance met bredere AI-wetgeving in Nederland.

Welke risico’s loop je als bedrijf met verborgen AI-gebruik?

Verborgen AI-gebruik brengt aanzienlijke juridische, financiële en reputatierisico’s met zich mee. De EU AI Act hanteert boetes tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor ernstige overtredingen. Ook de AVG kan boetes opleggen tot 20 miljoen euro bij onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens door AI.

Naast financiële risico’s loop je ook andere gevaren:

Vertrouwensverlies bij klanten die zich misleid voelen door een gebrek aan transparantie
Reputatieschade wanneer verborgen AI-gebruik openbaar wordt
Juridische procedures van klanten die schade claimen door geautomatiseerde beslissingen
Concurrentienadeel door negatieve publiciteit
Operationele problemen door plotselinge compliance-eisen

In de bouw- en infrasector kan verborgen AI-gebruik extra risico’s meebrengen. Denk aan aansprakelijkheidskwesties bij AI-gestuurde projectbeslissingen of veiligheidsproblemen door ondoorzichtige automatisering. Onze expertise toont aan dat proactieve transparantie deze risico’s aanzienlijk vermindert.

Wanneer moet je klanten wel informeren over AI-gebruik?

Je moet klanten altijd informeren wanneer AI direct invloed heeft op beslissingen over hen, hun rechten beïnvloedt of persoonsgegevens verwerkt. Dit geldt vooral voor hoogrisicotoepassingen die onder de EU AI Act vallen, zoals systemen voor kredietbeoordeling, personeelsselectie of toegangscontrole.

Concrete situaties waarin informatie verplicht is:

AI bepaalt of iemand een lening, verzekering of contract krijgt
Geautomatiseerde systemen beoordelen prestaties of geschiktheid
AI analyseert cv’s, sollicitatiebrieven of interviews
Gezichtsherkenning of andere biometrische identificatie
AI-chatbots die zich voordoen als menselijke medewerkers
Prijsbepaling op basis van persoonlijke kenmerken

Voor de bouw- en infrasector betekent dit dat je klanten moet informeren wanneer AI wordt gebruikt voor projectbeoordelingen, kostenschattingen op basis van klantgegevens of geautomatiseerde kwaliteitscontroles die contractuele gevolgen hebben.

Hoe communiceer je AI-gebruik op een transparante manier?

Transparante communicatie over AI-gebruik binnen je bedrijf vereist heldere, begrijpelijke uitleg zonder technisch jargon. Vertel klanten wat de AI doet, waarom je die gebruikt en hoe dat hun ervaring beïnvloedt. Focus op de voordelen voor de klant en de waarborgen die je hebt ingebouwd.

Praktische tips voor transparante AI-communicatie:

Wees specifiek: “We gebruiken AI om uw projectkosten nauwkeuriger te berekenen” in plaats van “We gebruiken geavanceerde technologie”
Leg het doel uit: waarom gebruik je AI en hoe helpt het de klant?
Benoem menselijke controle: wie houdt toezicht op AI-beslissingen?
Bied alternatieven: kunnen klanten om een menselijke beoordeling vragen?
Deel contactgegevens voor vragen over AI-gebruik

Plaats deze informatie op toegankelijke plekken: je website, offertes, contracten en klantenservice. Maak het onderdeel van je reguliere klantcommunicatie, niet een verborgen clausule in kleine lettertjes.

Hoe STARC helpt met AI-compliance en transparantie

Wij helpen bouw- en infrabedrijven om AI-compliance en transparantie op de juiste manier aan te pakken. Met onze ervaring in digitale transformatie en kennis van de EU AI Act zorgen we ervoor dat je AI-implementatie voldoet aan alle wettelijke eisen, terwijl je de voordelen van kunstmatige intelligentie volledig benut.

Onze aanpak voor verantwoorde AI-implementatie:

Compliance-check van huidige en geplande AI-toepassingen
Ontwikkeling van transparantiebeleid en communicatiestrategieën
Implementatie van AI-governance en toezichtprocessen
Training van teams over AI-wetgeving en best practices
Opzet van systemen voor verantwoorde gegevensverwerking
Monitoring en rapportage voor continue compliance

Wil je weten hoe je AI verantwoord kunt inzetten zonder juridische risico’s? Ontdek onze expertise in AI-compliance voor de bouw- en infrasector, of neem contact met ons op voor een vrijblijvende compliance-check van je AI-plannen.